Ελεύθερο λογισμικό και λογισμικό ανοικτού κώδικα. Η διαφορά.

από lucinos
ΕΛ/ΛΑΚ σημαίνει ελεύθερο λογισμικό/λογισμικό ανοικτού κώδικα (Free Software/Open Source Software)
Ποια η διαφορά όμως στις δύο έννοιες;
Το πρώτο σημαντικό πράγμα που πρέπει να είναι ξεκάθαρο είναι ότι το "ελεύθερο" ΔΕΝ σημαίνει "τζάμπα" ή "δωρεάν". Το ελεύθερο λογισμικό ως ιδέα προωθεί την ελευθερία όπως λέμε ελευθερία λόγου ή ακόμα όπως λέμε ελεύθερη αγορά.
Στο σημερινό σύστημα το λογισμικό έχει "ιδιοκτησία". Το τι νόημα έχει η ιδιοκτησία πάνω σε μη υλικά αγαθά είναι μια άλλη ιστορία και ας μην την συζητήσουμε τώρα. Αλλά το θέμα είναι ότι όταν "αγοράζεις" τα windows δεν τα κάνεις δικά σου, παραμένουν "ιδιοκτησία" τής microsoft. Το μόνο που έχεις είναι η άδεια χρήσης. Το τι μπορείς και τι δεν μπορείς να κάνεις καθορίζονται από την άδεια χρήσης καθώς και από το γεγονός ότι δεν έχεις τον κώδικα. Ουσιαστικά δεν έχεις ελευθερία χρήσης τού λογισμικού γιατί απλούστατα το λογισμικό δεν είναι "δικό σου". Αυτό το σύστημα δημιουργεί τεράστια προβλήματα και στρέφεται εν τέλει κατά βασικών ελευθεριών καθώς οι υπολογιστές έχουν πλέον κεντρικό ρόλο στην ζωή μας και στην επικοινωνία μας. Δεν είναι σχήμα λόγου λοιπόν ότι έχουμε πρόβλημα αντίστοιχο με την ελευθερία τού λόγου, και ακόμα δεν επιτρέπεται στον καθένα να προσφέρει ανάλογα με τις ικανότητές του αλλά επιβάλλεται ένα μονοπώλιο.
Τα πράγματα όμως θα μπορούσαν να μην είναι καθόλου έτσι. Αυτή είναι η ιδέα τού ελεύθερου λογισμικού. Το ελεύθερο λογισμικό υποστηρίζει την ιδέα τής ελευθερίας στον χώρο τού λογισμικού. Το πρόβλημα είναι ότι πρέπει να προωθηθεί σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Εδώ έρχεται η ιδέα τού λεγόμενου copyleft. O Ρίτσαρντ Στώλλμαν αντί να πει ότι αυτό το λογισμικό δεν έχει copyright πράγμα που δεν θα βοηθούσε σε έναν κόσμο που το copyright θεωρείται δεδομένο, παρέκαμψε το πρόβλημα λέγοντας ότι έχει copyright και υπάρχουν όροι. Οι όροι όμως αυτοί είναι η ανταπόδοση τών βασικών ελευθεριών που θέτει ο Στώλλμαν. Έτσι δημιουργήθηκε η GPL.
Το ελεύθερο λογισμικό είναι λοιπόν η φιλοσοφία που βασίζεται στην ιδέα τής ελευθερίας ενώ η GPL είναι μια άδεια στην υπηρεσία αυτής τής ιδέας.

Το ερώτημα με το οποίο ξεκίνησα είναι ποια η διαφορά τού ελεύθερου λογισμικού με το λογισμικό ανοικτού κώδικα.
Το πρόβλημα με την ιδέα τού ελεύθερου λογισμικού είναι ότι δεν διαθέτει καθαρό ορισμό.
Επίσης η GPL δεν είναι η μοναδική copyleft άδεια. Ανάλογα με τις ιδέες ή τις ανάγκες διαφορετικών ανθρώπων που επίσης πίστευαν στο ελεύθερο λογισμικό έχουν δημιουργηθεί ένα σωρός άδειες. Καθώς η ιδέα τού ελεύθερου λογισμικού άρχισε να προχωράει στον χώρο τών επιχειρήσεων δημιουργήθηκε η ανάγκη ενός κοινού ορισμού μιας "μετα-άδειας". Αυτή είναι το λογισμικό ανοικτού κώδικα. Το συνηθισμένο παράπονο είναι ότι δεν χρησιμοποιείται η λέξη ελευθερία η οποία ήταν η βάση για την δημιουργία του και όχι απλώς ένα καλύτερο μοντέλο ανάπτυξης λογισμικού (που είναι το σημείο που συνήθως δίνουν έμφαση οι επιχειρήσεις). Οι λόγοι που δεν χρησιμοποιείται η λέξη ελευθερία είναι ότι free στα αγγλικά σημαίνει και τζάμπα και είναι κατανοητό ότι ήθελαν να μην υπάρχει σε καμμία περίπτωση αυτή η σύγχυση αλλά και επιπλέον δεν υπάρχει κοινός τόπος για την έννοια τής ελευθερίας, είναι λογικό να χρησιμοποιηθεί ένα πιο ουδέτερο όνομα.

Συνοψίζοντας όπως έχω καταλήξει εγώ:
1)Ελεύθερο λογισμικό: Φιλοσοφία σχετικά με τις ελευθερίες που πρέπει να έχουμε στην ανάπτυξη και την χρήση λογισμικού. Υπηρετείται ως ιδέα από διάφορες άδειες, δεν είναι όμως μετα-άδεια καθώς δεν υπάρχει κοινός τόπος (υπάρχουν διαφορετικές και συχνά συγκρουόμενες απόψεις)
2)Λογισμικό ανοικτού κώδικα: Μετα-άδεια που περιλαμβάνει άδειες που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, είναι κοινά αποδεκτό ποιες άδειες ανήκουν σε αυτό και ποιες όχι.

Το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το ελεύθερο λογισμικό εγώ δεν το θεωρώ μειονέκτημα ούτε το θεωρώ κακό ότι "απέτυχε" να γίνει μετα-άδεια. Το θεωρώ γόνιμο να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Ούτε θεωρώ πρόβλημα ότι λείπει η λείπει η άμεση αναφορά στην ελευθερία στο ΛΑΚ. Αντιθέτως θεωρώ προτιμότερο το να μην ταυτίζεται η ελευθερία με μια μετα-άδεια, αναγκαία για να προωθηθεί ένα ανώτερο μοντέλο ανάπτυξης λογισμικού αλλά δεν μπορεί να είναι ούτε η αρχή ούτε το τέλος για την φιλοσοφία τού ελεύθερου λογισμικού.
Πηγή: Ubuntu.gr forum
open-source-logo